27 Mayıs 2017 Cumartesi
Anasayfa > Mülakat > "Bosna Hersek'e 'Ticari Gözlük'le Bakmıyoruz"

"Bosna Hersek'e 'Ticari Gözlük'le Bakmıyoruz"

23.09.2013 22:46:30 12 14 16 18 yazdır
BİGMEV Başkanı Muzaffer Çilek: Türk Yatırımcılar Bosna'daki Yatırım Fırsatlarını Bilmiyor

Bosna Hersek İle İlişkileri Geliştirme Merkezi Vakfı (BİGMEV) Yönetim Kurulu Başkanı Muzaffer Çilek ile Bosna Hersek'te Türk yatırımları, Türk iş adamları için Bosna Hersek'te iş ve yatırım fırsatları, MÜSİAD'ın Bosna Hersek açılımı ve BİGMEV'in çalışmalarına ilişkin konularda detaylı bir söyleşi gerçekleştirdik.


Zambak.ba: Bosna Hersek'teki yatırım fırsatlarının Türkiye'deki iş çevrelerince yeterince tanındığını düşünüyor musunuz?


Muzaffer Çilek: Bosna Hersek'te onlarca sektörde küçüklü büyüklü yüzlerce proje var. Bunların hepsi kârlı ve yatırımcı için büyük fırsat. Arazileriyle, sularıyla, madenleriyle, kaplıcalarıyla, kış ve yaz turizmiyle, eğitim sektörüyle, bankacılığıyla, inşaat ve altyapısıyla Bosna Hersek'te o kadar çok fırsat var ki? Tabi bunların iyi ve ekonomiye kazandırılmaları lazım. Hem halkın kullanımı hem de refahın artırılması için değerlendirilmeleri lazım. Savaş sonrasında değişik ülkeler tarafından yatırım yapılıyor ve birçok gelişme var bunu görüyoruz. Lakin bu yeterli seviyede değil. Ben Türk yatırımcıların Bosna Hersek'teki iş fırsatlarını bildiklerine hiç inanmıyorum. Türkiye haricindeki ülkelerde Bosna Hersek'teki iş fırsatları biliniyor ve onlar bunları değerlendiriyorlar. Biz Türkler, ben de bir iş adamı olarak maalesef geç fark ettim, Bosna Hersek'e geldiğimizde 'ticari gözlük' takmıyoruz. Burada köprüleri, medreseleri, camiileri ve tekkeleri görüyoruz lakin o güzelim yatırım fırsatlarını; madenleri, temiz suları, ormanları, otelleri, kaplıcaları, maden sularını, kayak merkezlerini görmüyoruz. Ticari gözle bakıp buraları görebilsek, bunları kâra dönüştürebiliriz. Çünkü Türk iş dünyası çalışkan ve ticareti biliyor. Bosna Hersek'te de çok dürüst ve çalışkan insanlar var. Ticari kabiliyetlerin birleştirilmesinde çok büyük fırsatlar olduğunu düşünüyorum. Maalesef, tekrar edeceğim, buraya gelen tüm Türkler tarihi yerleri geziyor fakat iş fırsatlarını incelemiyor hatta duymuyor bile. Çünkü burada kaldıkları iki ? üç gün heyecanla, tarihle geçiyor ve ticari gözlüğü Türkiye'de bırakıyorlar. Bunu bir şekilde aşmamız lazım.


Zambak.ba: Bosna Hersek'te hangi sektörlerin yatırıma elverişli olduğunu düşünüyorsunuz? Türk işadamlarına hangi sektörlere yatırım yapmalarını tavsiye edersiniz?


Muzaffer Çilek: Tavsiye edilebilecek 10'a yakın sektör var ama en önceliklileri tarım, hayvancılık.  Meyve sebze, orman ürünleri, organik tarım, süt ürünleri, et ve et ürünleri ve alabalık. Alabalık yetiştirilmesi çok önemli. Bine yakın nehir var ve %91'i birinci sınıf temiz su. Alabalık üreterek tüm Avrupa'ya ihracat yapma potansiyeli var. Onun dışında hepimizin bildiği gibi enerji projeleri çok önemli; hem termik santraller hem de HES projeleri açısından. Bunun dışında yaz ve kış turizmi için kaplıca ve oteller konusunda ve sağlık turizmi ve eğitim sektöründe çok fırsat var.


Eğitim sektörü açısından burada büyük fırsatlar var çünkü Sarajevo'da bir kültür var. Küçük, butik bir Avrupalı şehir. Dolayısıyla bu butik şehir de öğrenciler için büyük bir fırsat. Daha fazla üniversite ve eğitim kurumu açılabilir.


Burada kapı pencereden tutun mutfak eşyasına ve her türlü tekstil ürününe kadar birçok şey dışarıdan ithal ediliyor. Birçok sektörde üretim yapılabilir.


Zambak.ba: Bu konuda Türk hükümetinden ne gibi beklentileriniz var? Türkiye ve Bosna Hersek arasındaki ilişkilerin gelişmesi için ne gibi adımlar atılabilir?


Muzaffer Çilek: Savaş biteli 18-19 yıl oldu. Türkiye, Bosna Hersek'e yatırımda 9. sırada. Aslında birinci, ikinci sırada olmamız lazımken demin bahsettiğim gibi 'ticari' bakmadıkları için böyle oluyor. Türk işadamlarına buradaki iş fırsatlarını ve projeleri daha fazla anlatmak ve tanıtmak lazım. Turistik gezi ile iş gezisini ayırmak lazım. Turistik gezi için gelenlere %100 turizm, iş gezisi için gelenlere de %100 iş gezisi planlamak gerekiyor. Bir de kalabalık gruplar değil daha çok ticaretle ilgili olanları seçip, onların ölçeğine uygun olanlarla birebir buradaki projeleri sahada, tesisde, fabrikada buradaki girişimcilerle bire bir görüştürmemiz lazım. Otel odalarında toplantılardan ziyade bizzat sahada, yerinde göstermemiz lazım. Yakın, birebir, ölçek ölçeğe, sektör sektöre çalışmalar yapmamız lazım.




Zambak.ba: BİGMEV bugün MÜSİAD ile bir protokol imzaladı. MÜSİAD'ın BİGMEV ile Bosna Hersek'e açılması ne gibi neticeler doğuracak?


Muzaffer Çilek: Birçok sivil toplum örgütleri ve iş adamı dernekleri Bosna Hersek'e geliyor. Hem turizm için geliyor hem de ticari bir şeyler yaparız diyorlar; biraz önce bahsettiğim konu. Ancak bu sefer MÜSİAD Başkanı ve yönetimi irade gösteriyor ve diyor ki 'Ben Bosna Hersekli iş adamlarıyla MÜSAD iş adamlarını bir araya getirip bir işbirliği başlatacağım'. Olaya biraz daha ciddi bakıyorlar. Biz de tabi çok sevindik. BİGMEV olarak bir iyi niyet protokolü imzalıyoruz. Daha fazla iş adamını sektörel bazda birbiriyle buluşturacağız. Bizim 5 bini aşkın üyesi olan ve 15 bini aşkın şirketi temsil eden uluslararası bir organizasyon olan MÜSİAD'dan beklentimiz uluslararası programlarında Bosna Hersek'i öncelikli ülkeler içine alması. Bir de üyelerini Bosna Hersek'teki yatırım ve ticarete teşvik etmelerini bekliyoruz. Aynı zamanda da Bosna Hersek'te birçok alanda üretilen kaliteli ve sertifikalı ürünlerin Türkiye pazarına girebilmesi için MÜSİAD'dan destek istedik. Ayrıca MÜSİAD uluslararası bir fuar gerçekleştiriyor. O fuarda da Bosnalı işadamlarının standlarda bu ürünleri sergileyerek hem Türkiye hem de bölge ülkelerinde tanıtımını sağlayabilmeleri konusunda destek bekliyoruz MÜSİAD'dan.




Zambak.ba: Son dönemde gerçekleştirdiğiniz çalışmalardan bahsedebilir misiniz?


Muzaffer Çilek: BİGMEV, üç yıl önce kurulan bir vakıf ve her sektörde güzel çalışmalar yapıyor. Kimisi kestane alıyor, kimisi maden suyu tesisleri kurmak için çalışma başlattı, kimisi geniş araziler satın alıp üzerinde tarım yapmayı planlıyor, kimi doğum ve tüp bebek tesisleri, kimi diş sağlığı tesisleri kurmak için girişimlerde bulunuyor. Çimento fabrikası kurulması konusunda görüşmelerimiz var. Organik tarım yapanlar var. Bir restorasyon çalışması ile otel yapıp, otel işletmeciliğine başlayanlar var. Enerji sektörüyle büyük projeler üzerinde çalışmalar yapıyoruz. Ufaklı büyüklü yaklaşık 50-60 projede çalışmalar başladı. Kimisi bitti, kimisi yarı yolda. Ekibimizle onlara hizmet veriyoruz.




Zambak.ba: Türkiye ve Sırp Cumhuriyeti entitesi arasındaki ekonomik münasebetler hakkında neler söyleyebilirsiniz? Türk yatırımcıların bu bölgeye de yönlendiriyor musunuz?


Muzaffer Çilek: BİGMEV'in ana amacı Türk yatırımcıların Bosna Hersek'in geneline, yani Brçko'ya da Banya Luka'ya da Bihaç'a da Tuzla'ya da, her yere gitmelerini sağlamak. Bir de bütün bu çalışmaları yaparken kurumlar üzerinden işlerini yürütmelerini sağlamayı amaçlıyoruz. Bunun için Doboy'a, Banya Luka'ya ve Brçko'ya iş adamlarını götürüyoruz ve onlarla iş geliştiriyoruz. Oralardan çok daha memnunuz. Republika Srpska bölgesi ve Brçko'dan çok daha fazla ilgi görüyoruz Türk iş adamları olarak. Kira almıyorlar, 10 ya da 20 yıllık sigortalarda belediyeler belli bir süre muaf bırakıyorlar, zaman ayırıyorlar, ileniyorlar, tesisleri gezdiriyorlar. Önümüzdeki dönemde Sırp bölgesine artarak daha fazla Türk işadamını götürmeyi planlıyoruz çünkü daha kolay.



BİGMEV Hakkında


BİGMEV 2010 yılında Bosna Hersek ile Türkiye arasındaki kadim ilişkilerin sürdürülebilir olarak canlandırılması vizyonuyla kurulmuştur. BİGMEV; Türkiye'den Bosna Hersek'e yatırımın artırılması, Bosna Hersek'ten Türkiye'ye ticaretin artırılması, karşılıklılık esaslı stratejik işbirlikleri oluşturmak, Bosna Hersek'in gelişme ve kalkınmasına katkıda bulunmak, iş dünyaları arasında sürdürülebilir ilişkiler kurmak, Bosna Hersek ve Türkiye arasında kültür, sanat ve spor alanındaki faaliyetlerin geliştirilmesi, eğitim döneminde ve sonrasında değişim programlarının sürdürülebilirliğinin sağlanması, Bosna Hersek dışında yaşayan Bosnalıların aralarındaki ve ülkeleriyle olan ilişkilerin güçlendirilmesi için çalışmalar yürütmektedir.


Bilgi İçin: http://www.bigmev.org/


Bigmev Twitter: https://twitter.com/Bigmev


Bigmev Facebook: https://www.facebook.com/pages/Bigmev/395582653790159?fref=ts 


Zambak.ba


Fotoğraflar: Samer Gheith 

Yorum Yaz
  • UYARI: Konuyla ilgisi bulunmayan, hakaret içeren cümleler veya imalar, inançlara saldırı, şiddete teşvik ve tamamı büyük harfle yazılan yorumlar onaylanmamaktadır.
Kategorinin Diğer Haberleri